Regionaal Archief Zutphen

Archieven van de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen

Zoeken door alles

Informatiebladen

14.jpg

De krant is een bron bij uitstek om grote en kleine gebeurtenissen uit het verleden te achterhalen. Geboorten, overlijden, feesten, branden, benoemingen, Indiëgangers, oorlogen, stakingen en opmerkelijke verhalen. De lokale, regionale, nationale en internationale gebeurtenissen zijn terug te vinden.

Ontstaan van kranten

In de zeventiende eeuw werden couranten uitgegeven die het lopende nieuws brachten. De eerste couranten verschenen in Amsterdam en waren bedoeld voor een elitair publiek. In de tweede helft van de zeventiende eeuw kregen ook andere grote steden in het westen van Nederland hun eigen krant. Inhoudelijk verschilden de kranten sterk van de huidige dagbladen. De kranten zagen er hetzelfde uit en de nieuwsberichten gingen vooral over landelijke politieke, militaire en economische zaken. Aan het eind van de achttiende eeuw verschenen er steeds meer opiniestukken en werden steeds meer lokale en regionale berichten geplaatst.

Door de invoering van het dagbladzegel in 1812, een belasting op het krantenpapier, bleven de oplagen en aantallen bladen beperkt. Omdat de hoogte van de belasting afhankelijk was van het formaat van het papier, waren de kranten klein en hadden ze een beperkt aantal pagina's. Toen in 1869 de zegelwet werd afgeschaft, werd het aantal bladen snel uitgebreid. Er kwamen steeds meer regionale dagbladen en edities van kranten. Naast de dagbladen verschenen nieuws- en advertentiebladen, zoals in 1887 De Vacature in Zutphen. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er steeds meer gratis huis-aan-huis-kranten.

  1. Welke kranten heeft het RAZ?
  2. Waar vind ik nog meer kranten
  3. Zoeken in kranten
  4. Valkuilen/tips
  5. Literatuur

1. Welke kranten heeft het RAZ?

Overzicht van aanwezige kranten
ArchiefnummerTitelPeriodeFicheOpmerking (nummer verwijst naar een archiefnummer)
1088 Berkelbode, de 1977-1990 ja Lochem, Laren en Barchem
- Borculose Courant 1913-1928 ja Alleen als microfilm aanwezig
2070 Brummens Weekblad 1973-2004 1973-1981 In de periode 1995-1999 verschenen onder de titel "Tussen Veluwe en IJssel"
2071 Brummensche / Brummense Courant 1936-1969; 1989-1990 vanaf 1946 Opgevolgd door 2072
2074 Eerbeekse Courant 1969-1990 nee Opgevolgd door 2072
2072 Eerbeekse-Brummense Courant 1990-1992; 1998-2001 nee Opvolger van 2074 en 2071
0446 Geïllustreerd Weekblad 1898-1909 nee Uitgave van 396
0438 Gelders Dagblad, editie Zutphen 1994-2003 ja Opvolger van 1086; opgevolgd door 400
1098 Gelders Dagblad, editie Lochem 1994-2003 nee Opvolger van 1086; opgevolgd door 1099
- Gelders-Overijsselse Courant 1945-1994 ja Alleen als microfilm aanwezig
0393 Huis aan huis 1927-1941 ja Zutphen
0392 IJsselbode, De 1852 ja Zutphen
0399 IJssel Express 1969-1984 nee Zutphen
0443 IJsselstreek, De 1943-1945 nee Zie ook Collectie Tweede Wereldoorlog
0392 Kaleidoscoop 1846-1851 ja Zutphen
0440 Koerier, De 1941-1945 ja Deventer, Zutphen en Salland; Duitsgezind
- Lochemse Courant 1883-1944 ja Alleen als microfilm aanwezig; zie voor de bijlage: 1083
0396 Nieuwe Zutphense Courant 1872-1919 ja Opvolger van 449
0449 Omroeper, De 1869-1871 nee Opgevolgd door 396
0445 Parool, het 1945-1946 ja Graafschap en Veluwezoom, later uitgegeven als 439
- Ruurlosche Courant 1913-1941 ja Alleen als microfilm aanwezig
0473 Stadskrant Zutphen 1993-1997 nee Zutphen
0400 Stentor/Zutphens Dagblad 2003-heden 2003-2004 Omgeving Zutphen, opvolger van 438
1099 Stentor/Gelders Dagblad 2004-2007 nee Omgeving Lochem, opvolger van 1098
2073 Tussen Veluwe en IJssel 1995-1999 nee Omgeving Brummen
0441 Vacature, De 1887-1965 nee Advertentieblad voor het onderwijs; Zutphen
0398 Van huis tot huis 1945-1962 nee Zutphen
1083 Voor elck wat wils 1910-1914 ja Bijlage van 1087
0397 Vrije Volk, Het 1946-1965 nee Editie Zutphen/Winterswijk
0439 Zutphens Dagblad 1946-1993 ja Opvolger van 445, opgevolgd door 400
0394 Zutphense Courant 1849-1941 ja Originelen alléén aanwezig voor de periode 1849-1917 (fragmentarisch). In 1941 verboden, voortgezet door 440
OW675 Zutphense Courant 1783/1784 nee Zie bibliotheekcollectie. Uitgave H. van Bulderen

2. Waar vind ik nog meer kranten?

  • In 0263 Collectie Tweede Wereldoorlog bevinden zich diverse regionale en landelijke kranten, waaronder verzetskranten.
  • In de collectie documentatie van het RAZ bevinden zich krantenknipsels over allerlei onderwerpen en personen.
  • In particuliere archieven zijn krantenknipsels te vinden die een link hebben met het archief.
  • Het Stadsarchief Deventer heeft De Koerier (editie Deventer, Zutphen en Salland) gedigitaliseerd. De collectie is niet geheel compleet, maar wel volledig doorzoekbaar op de website.
  • De Koninklijke bibliotheek (KB) heeft een grote verzameling landelijke en regionale kranten. Deze kranten worden gaandeweg digitaal aangeboden via Delpher.
  • De Openbare Bibliotheek in Arnhem bezit een grote collectie kranten uit Gelderland.
  • Regionaal Archief Nijmegen heeft honderd jaargangen van De Gelderlander gedigitaliseerd (1856-1956). De kranten zijn via de website te bekijken en volledig doorzoekbaar. In deze kranten is ook vaak aandacht voor grote gebeurtenissen in de regio Zutphen.
  • De uitgaven van Trouw in de Tweede Wereldoorlog (1943-1945) zijn te bekijken en doorzoekbaar op de website www.illegaletrouw.nl
  • Het Parool was in de Tweede wereldoorlog een verzetskrant. Alle uitgaven van 1940-1945 zijn raadpleegbaar via www.hetillegaleparool.nl
  • Zie ook de startpagina voor historische kranten Deze webpagina wordt regelmatig aangevuld.

3. Zoeken in kranten

Het RAZ biedt de meeste kranten aan op microfiche. U krijgt alleen het origineel als er geen fiches van de betreffende krant voor handen is. In de studiezaal kunt u de kranten op microfiches met behulp van leesapparaten lezen.

Alle kranten zijn per titel op datum te lezen. Als u geen datum weet, kan het dus een tijdrovende klus zijn om een bepaald artikel te vinden. De zoektijd kan flink ingekort worden als een jaar, maand of seizoen bekend is. Wellicht weet u nieuwsitems uit dezelfde periode. Van de Zutphensche Courant / Zutphens Dagblad is via de studiezaalmedewerker een summiere index op titel beschikbaar van de periode 1866-2001. In de studiezaal vindt u ook een index op historische artikelen in de Zutphense Courant uit de periode 1850-1941 (bibliotheekcollectie, codering 018 INDE zutp).

4. Valkuilen/tips

  • Kranten verschenen in het verleden niet dagelijks. Zoek dus naar een krant die verschenen is vlak na de betreffende gebeurtenis.
  • Kijk voor kranten uit de periode 1940-1945 ook in 0263 Collectie Tweede Wereldoorlog. Soms vindt u in deze collectie een ontbrekend exemplaar uit de serie die in bovenstaande tabel is opgesomd.

5. Literatuur

  • Rob Kammelar, 'Zutphenaren bestrijden belasting op kranten' in: Belastingen, leuker kunnen we het wel maken. Artikelen bij het belastingjaar 2009 van Regionaal Archief Zutphen (Zutphen 2009) 65-75.
  • Maarten Bruna, 'Kranten en genealogisch onderzoek' in: Genealogie 3 (1997) 68-72.
  • Pieter van Wissing (eindred.), Geldersen gezocht. Gids voor stamboomonderzoek in Gelderland (Arnhem, Den Haag 1996). (Zie voor genealogie en gedrukte media pagina's 223-232).
  • Jaap C. Riemens, 'Een krant die 150 jaar oud is' in: Zutphen, tijdschrift Historische Vereniging Zutphen 18 (Zutphen 1999) 89.
  • P.W. van Wissing, Henricus van Bulderen (1718-1794) en zijn Zutphense Courant (Hilversum 2001).
  • J.G. Freriks, 'De Zutphense courant', De Nederlandse Spectator (1879). Bij het RAZ opgenomen als overdruk in de bibliotheekcollectie, codering OW 1811).
  • P.G. van Manen, 'De Zutphense Courant in de eerste jaren: liberaal, neutraal of?' in: Zutphen, tijdschrift Historische Vereniging Zutphen 19 (Zutphen 2000) 25.
  • P.W. Van Wissing, 'De Zutphense Courant (1783-1784)' in: Zutphen, tijdschrift Historische Vereniging Zutphen 19 (Zutphen 2000) 32.

Contactgegevens

Spiegelstraat 13-17
7201 KA Zutphen
telefoon: 14 0575 (kengetal niet nodig)
e-mail: regionaalarchief@zutphen.nl

 

 

Openingstijden

Dinsdag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur.

Werkgebied

kaartje