Atlassen van de bezittingen van het Oude en Nieuwe Gasthuis Zutphen
Het Oude Gasthuis van Zutphen werd in de 14e eeuw gesticht en stond aan de Zaadmarkt. In 1442 werd naast het Oude ook een Nieuw Gasthuis gesticht aan de Spiegelstraat (het huidige gebouw van het Regionaal Archief Zutphen). Na samenvoeging van de twee gasthuizen op de Nieuwstad kon de stichting aan het begin van 17e eeuw weer bouwen aan een periode van groei. Er kwamen opbrengsten in natura en het grondbezit werd uitgebreid met schenkingen en door goed financieel beheer. In 1663 liet de stichting voor de boekhouding kaarten tekenen van al hun bezittingen. Twintig jaar later werden de goederen opnieuw opgemeten en getekend.
Zo beschikt het Regionaal Archief Zutphen over twee bijzondere atlassen. Beide kaartenboeken verkeren in goede conditie, ook omdat ze enige tijd geleden nog zijn gerestaureerd. Daar waar nodig is het het papier verstevigd en zijn ontbrekende fragmenten aangevuld. Wel is het papier smoezelig geworden door het vele gebruik. Desondanks kan er volop worden genoten van de prachtige kleuren en versieringen.
Veel boerderijen die op de kaarten staan ingetekend, hebben eeuwenlang tot het Oude en Nieuwe Gasthuis behoord. Ze bevinden zich in directe omgeving van Zutphen, zoals in Empe, Hengelo, Vorden en Warnsveld. In Almen heeft het gasthuis maar liefst vijf boerderijen op rij in bezit: Het Laar, Lentink, Oonk, Baltink en Hulshof. Enkele boerderijen zijn nog steeds in het bezit van de stichting.
|
Meer informatie:
|
 |
| |
Boerderij Lentink in Almen |
De atlas van 1663
Het kaartenboek van 1663 is getekend met opvallend veel versieringen en kleur. Het titelblad is rijk versierd met hoorns des overvloeds, trossen fruit, dierkoppen en onderaan is het wapen van het Oude en Nieuwe Gasthuis te ontwaren: de letters O, N en G door elkaar getekend. De landmeter en tekenaar is Henrick van Gelder, "gezworen landmeter van het vorstendom Gelder en het Graafschap Zutphen". Hij tekende de kaarten in opdracht van de kerkmeesters en provisoren van het Oude en Nieuwe Gasthuis. Wanneer hij de kaarten exact heeft getekend, staat niet genoteerd. In totaal zijn 60 tekeningen in het boek opgenomen, waarvan 16 boerderijen. De rest is land dat bij de boerderijen hoorde of losse stukken land. Bij ieder goed staat in een kader een uitgebreide beschrijving met een opgave van de maten. Ook schreef Henrick van Gelder bij ieder goed de namen van de aangrenzende percelen (met hun eigenaren) en wegen op.
Uitgebreid artikel over de atlassen
