Aan de voorouderdatabase van het Regionaal Archief Zutphen zijn de akten van notaris Gerard Willem de Josselin de Jong toegevoegd. Tussen de bijna 4.000 akten die de Zutphense notaris in de periode 1864 tot en met 1895 opmaakte, bevindt zich ook de akte van een Bekende Nederlander: Piet Mondriaan.

Dagelijks beschrijven de vrijwilligers van het Regionaal Archief Zutphen de notariële akten uit de regio Zutphen. Tienduizenden namen zijn inmiddels ingevoerd in de voorouderdatabase. En dan is het niet vreemd dat er ook wel eens een Bekende Nederlander opduikt. Toch was de bewuste vrijwilliger nog erg verrast toen hij een akte tegenkwam met de naam Piet Mondriaan; “is ’t ’m wel echt?”. De beroemde schilder verkocht in 1892 lot nr. 18 voor de nationale militie aan plaatsvervanger Sieger van Houten uit Drachten.

Met nationale militie bedoelen we het leger dat van 1813 en 1922 in Nederland fungeerde. Het leger bestond naast vrijwilligers ook uit jonge mannen die via een lotingsysteem de dienstplicht moesten vervullen. Jongens die waren uitgeloot, konden zich laten vervangen door een remplacant (volledige vervanging) of een nummerverwisselaar (gedeeltelijke vervanging). De nummerverwisseling geschiedde altijd ten overstaan van een notaris. Niet zelden gebeurde dat bij een notaris buiten de woonplaats.

Mondriaan's vader, die hoofdonderwijzer was in Winterswijk, sloot een verzekering af bij de NV Algemeene Nederlandsche Militie-Verzekering-Maatschappij om zijn zoon te vrijwaren van militaire dienst. Voor het bedrag van 350 gulden zou het lot van Piet Mondriaan overgaan naar Sieger van Houten. Dergelijke "contracten van plaatsvervanging" werden veelvuldig afgesloten. Omdat er nogal wat geld mee gemoeid was, maakte vooral de wat rijkere laag van de bevolking er gebruik van. Voor jongens uit arme gezinnen was het soms een noodzakelijke bron van inkomsten. Het systeem van remplacering werd in 1898 afgeschaft.

Fragment uit het contract nummerverwisseling (Notarieel Archief Zutphen arch.nr. 349, inv.nr. 444, akte nr. 3295).

Gerard Willem de Josselin de Jong was Zutphens notaris van 1864 tot en met 1895 als opvolger van Herman Francois Lulofs. Hij hield kantoor aan de IJsselkade, vervolgens aan de Coehoornsingel en tenslotte aan de Oude Wand. Hij maakte bijna 4.000 akten op. De eerste akten ondertekende hij nog met de naam De Jong. De naamstoevoeging De Josselin verkreeg hij eerst in 1867. Het kantoor van De Josselin de Jong werd in 1896 overgenomen door Pieter Jacob van Vollenhoven.