home arrow actueel arrow nieuws arrow Op de website: belastingregisters
Op de website: belastingregisters Deze pagina afdrukken E-mail deze pagina
dinsdag 03 maart 2009

Het RAZ heeft de oudste bronnen van Brummen die een beeld geven van de inwoners én woningen van een geheel dorp of buurschap gedigitaliseerd. Dit zijn lijsten van ingezetenen (1746-1748/9), maancedulen (1690-1694 en 1735-1741) en een achttiende eeuws uittreksel van verpondingskohieren van 1646 en 1649. De bronnen geven informatie over de betaalde belasting, de samenstelling en namen van gezinnen, namen van boerderijen en het grondbezit. De registers zijn zowel als scan te bekijken als via een index doorzoekbaar.

De registers bestaan voornamelijk uit lijsten van ingezetenen (circa 1746-1749) van Brummen, Hall, Tonden, Voorstonden, Rienderen, Oeken en Cortenoever. Deze lijsten zijn opgesteld voor het innen van de gemene middelen. Deze belasting was bedoeld om de gemeenschappelijke verdediging van ons land te financieren. Om landelijk eenheid in de grondslagen te krijgen, werden plaatselijke taxateurs (zetters) op pad gestuurd om lijsten van de ingezetenene van hun stad, dorp of buurschap te maken. De zetter verdeelde de mensen over categoriën en noteerde de namen van de landerijen die de mensen gebruikten. 

Verponding
Naast de zeven lijsten van ingezetenen zijn er nog drie bronnen toegevoegd die veel historisch-sociografische gegevens leveren: een achttiende eeuws uittreksel van de verpondingskohieren over de jaren 1646 en 1649 en twee maancedulen (1690-1694 en 1735-1741). Verponding is een belasting op alle onroerende goederen waaruit inkomsten werden verkregen. In de kohieren staan alle onroerende goederen met schatting van de waarde opgesomd. De namen van de eigenaar en eventuele pachter staat ook vermeld. Uit de kohieren met getaxeerde pacht- en huurwaarden werden maancedulen samengesteld, waarin bij iedere post het verschuldigde bedrag vermeld werd. Deze maancedulen zijn eenvoudige lijsten van verschuldigde bedragen en de namen van de mensen die deze moesten betalen. Vaak werden niet de eigenaar of pachter genoemd, maar de direct betrokkene, zoals een kerkmeester die voor kerkelijke goederen betaalde.

Uiterlijk
De registers zijn door de goede scan tot op de vezel te bekijken. Hierdoor is niet alleen het schrift goed te lezen, maar ook restauraties en schades zijn te zien. De cahiers en banden zijn gerestaureerd. De ontbrekende stukken lompenpapier zijn bijvoorbeeld opgevuld met papier (aangevezeld). De inkt werd in de zeventiende en achttiende eeuw zelf gemaakt, waardoor de samenstelling verschilde. De gebruikte inkt was vaak zuur, waardoor de letters doordrukken. Soms zijn de letters uitgeveegd, omdat de inkt niet tegen water kon. Op enkele pagina's zijn vertikale lijnen (vergure) te zien. Deze lijnen zijn tijdens het papierscheppen in het papier gekomen.

De originele registers zijn tijdens Zutphen op Zondag (5 april, 13-16 uur) te bekijken in de studiezaal.