home arrow actueel arrow oud nieuws arrow Het garnizoen Zutphen in beeld
Het garnizoen Zutphen in beeld Deze pagina afdrukken E-mail deze pagina
woensdag 05 november 2008
Vanaf 1842 houdt de gemeente Zutphen een systematische bevolkingsboekhouding bij. Basis van deze registratie vormden de “gewone” huishoudens. Voor categorieën die daarbuiten vielen, werden aparte registers aangelegd. Zo zijn er registers voor schippers, personen opgenomen in een gesticht of in de strafgevangenis. In de registers met nummer 108 t/m 110 zijn de soldaten van het garnizoen Zutphen opgenomen. In de voorouderdatabase van het Regionaal Archief Zutphen is nu een index opgenomen van het garnizoen. Behalve de index is ook een scan van de bladzijde van het register in te zien. Uw militaire voorouder kan nu snel worden gevonden.

Het garnizoen Zutphen kende twee kazernes. Op de Nieuwstad was er de Isendoornkazerne. Met als basis het oude Isendoornklooster werd het gaandeweg de 19e eeuw uitgebouwd met een stallencomplex en een manege ten dienste van de cavalerie. De kazerne heeft tot Tweede Wereldoorlog dienst gedaan. De andere kazerne bevond zich vanaf 1834 aan het 's-Gravenhof in de voormalige woning van de baron Van Heeckeren van Waliën. Van deze familie komt de naam Waliënkazerne. De Waliënkazerne heeft tot in de jaren twintig van de 20e eeuw bestaan. Het bood onder andere onderdak voor de 2e compagnie wielrijders. Beide gebouwen zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest.

huzaren_zutphen_nieuwstad 

In de Isendoornkazerne op de Nieuwstad waren de huzaren (cavaleristen) gelegerd.
Detail van een ansichtkaart in: Zutphen in oude ansichten.

Behalve soldaten werden ook de ondersteunende beroepen in de index opgenomen, zoals administrateurs, hoefsmeden en ziekenverzorgers. Zo hoeven we niet alleen mannen in de registers te verwachten, maar ook vrouwen en kinderen die onder het Zutphense garnizoen vielen. Vaak woonden zij in woningen die gelegen waren nabij de kazernes en die eigendom waren van het Rijk.

De registers zijn bijgehouden van 1877 tot en met 1921. In totaal betreft het bijna 4.500 naamsvermeldingen. De personen die in de registers zijn opgenomen zijn geboren vanaf ongeveer 1840, uitzonderingen als bijvoorbeeld Gerharda Bloemendaal uit 1798 daargelaten. De jongste personen zijn de kinderen van de militairen die tot het garnizoen behoorden. Er zijn vermeldingen tot en met 1921. De boeken werden bijgehouden onder verantwoording van de garnizoenscommandant. In 1921 werden de drie garnizoensregisters door hem volgens Koninklijk Besluit ingeleverd bij het gemeentebestuur.

De militairen van de Koninklijke Marechaussee zijn overigens niet opgenomen in deze index. De marechaussee had een eigen register. Ook moeten garnizoensregisters niet worden verward met de zogenaamde militieregisters. Militieregisters (lotingsregister) zijn door de gemeente bijgehouden registers waarin alle jonge mannen die voor dienstplicht werden opgeroepen staan vermeld.

Van de drie garnizoensregisters is nu een index gemaakt op naam, geboortedatum en verwijzing naar de plaats in het register. Door op de naam te klikken kunt u de originele inschrijving bekijken om bijvoorbeeld ook de geboorteplaats te lezen. Ook is het mogelijk om gratis een foto uit het register te maken.