Nadat eerst een reeks rekeningen van de rentmeesters van de stad is gepubliceerd, is het nu de beurt aan de rekeningen van de rentmeester van het Nieuwe Gasthuis. Het Nieuwe Gasthuis of Sint Elisabethgasthuis werd in 1442 gesticht door Engelbert Kreynck en zijn schoonzuster Jutte van der Voorst. De oudste rekening dateert van 1536. De serie loopt door tot 1598 zodat de hele periode van de Nederlandse Opstand kan worden gevolgd.

Aanvankelijk was het gasthuis alleen bestemd voor de huisvesting van armen die niet in hun eigen kost konden voorzien, omdat zij te arm, te verarmd of te gebrekkig waren. Ook werden er zestien leerlingen van de kapittelschool gehuisvest. Eerst in 1460 is er sprake van ziekenzorg. Door tal van schenkingen werd het gasthuis gaandeweg in staat gesteld de armen te spijzigen en te kleden.

Met op de achtergrond de perikelen tijdens de Nederlandse Opstand, noteerden de rentmeesters netjes hun inkomsten en uitgaven. Bij de inkomsten zien we huur, pacht en "stedichheit" (vaste betalingen), verkochte granen en dieren ("dit is verkof an sait, byeste offte anderst...") voorbijkomen. Aan de uitgavenkant: betalingen aan personeel en handwerkers, kosten voor het malen van graan, aankoop van vlas, boter, kaas, stokvis, giften aan de armen en "den wijn, dye dit jaer verdroncken eys...".

Het Nieuwe Gasthuis bestaat nog steeds. Het bevindt zich halverwege de Spiegelstraat, net in de luwte van de winkelstraten Turfstraat, Korte Hofstraat en Groenmarkt. In het monumentale gebouw is sinds 1990 het Regionaal Archief Zutphen gehuisvest.

De pagina met transcripties vindt u in de rubriek Transcripties rekeningen.

Het Nieuwe Gasthuis in de Spiegelstraat op een kaart 1649 van de Blaeu (Magistraatsbibliotheek cat.nr. 88)