Regionaal Archief Zutphen

Archieven van de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen

Zoeken door alles

Nieuws

beeld.jpg

De bijzondere collectie van architect Anne Sobel (1902-1978) is onlangs toegankelijk gemaakt. Onder archiefnummer 0412 in het archievenoverzicht bevinden zich originele calques voor ontwerpen van een honderdtal woonhuizen, landhuizen en bungalows. Daarnaast zijn er ook calques voor dubbele woningen en flatwoningen, vaak in opdracht van woningbouwverenigingen, en diverse verbouwingen en ontwerpen van industriële gebouwen.

Archieven, bibliotheken, culturele en wetenschappelijke instellingen hebben samen een belangrijke taak: ons digitale geheugen toegankelijk houden, voor nu en voor komende generaties. Daarom staan zij hier op 30 november extra bij stil, tijdens de International Digital Preservation Day. Ook het Regionaal Archief Zutphen neemt deel aan dit initiatief.

Onze maatschappij digitaliseert

Er is nauwelijks nog een onderdeel van de maatschappij te noemen waar digitalisering geen grip op heeft gekregen. Overal wordt gebruik gemaakt van digitale technieken en digitale informatie. Maar die digitale informatie is erg kwetsbaar – een stuk kwetsbaarder dan informatie op papier.

Digitale informatie loopt risico

Digitale bestanden bestaan uit reeksen enen en nullen (010100001011110). Zoekraken van een van die tekens, door bijvoorbeeld een storing, is genoeg om het hele bestand onbruikbaar te maken en de informatie onleesbaar te maken. Ook raken bestanden vaak onleesbaar als ze met nieuwe apparatuur worden geopend.

Naast de bestanden zijn ook de informatiedragers erg kwetsbaar (denk maar aan defecte externe schijven of cd-roms met een kras) en ook raken ze door de snelle technologische ontwikkeling in onbruik (floppy’s, diskettes, videobanden, cd-roms).
Informatie op het internet is eveneens in gevaar doordat deze snel verdwijnt of van plaats verandert, waardoor informatieketens breken. Iedereen kent de beruchte 404-foutmeldingen: “Deze pagina kan niet gevonden worden.”

Actie is nodig

Allerlei soorten digitale informatie (het ‘digitale geheugen’ van onze maatschappij) toegankelijk houden, vergt dus extra inspanningen van de organisaties die de digitale collecties beheren.

Om ”digitaal geboren” bestanden te behouden voor de toekomst realiseert het Regionaal Archief Zutphen een “e-depot”. Dit is een digitale archiefbewaarplaats. Overheden werken steeds meer digitaal en om deze documenten te bewaren willen we ze niet eerst uitprinten maar digitaal archiveren. Digitaal werken en bewaren betekent een verbetering van onze dienstverlening; inwoners en bedrijven kunnen dan eenvoudig online bij de dossiers en hoeven daarvoor niet naar het gemeentehuis of Regionaal Archief Zutphen.

Het e-depot staat inmiddels in de steigers en in de eerste helft van 2018 worden als eerste de bouwvergunningen van de gemeente Lochem hierin ondergebracht. De komende jaren verwachten we behalve uit Lochem ook aanwas uit de digitale archieven van Zutphen en Brummen.

Meer informatie

International Digital Preservation Day is een initiatief van de Britse Digital Preservation Coalition. In Nederland coördineren het Netwerk Digitaal Erfgoed en de Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid (NCDD) alle activiteiten. Kijk voor meer informatie over de activiteiten op deze dag op de website van de NCDDMixed element/text selection.

De afgelopen maanden maakten medewerkers en vrijwilligers een aantal kleine archieven en collecties toegankelijk. De inhoud is heel verschillend; je vindt er bijvoorbeeld informatie over onderwijs en openbaar vervoer, maar ook over mode en sport. Hieronder volgt een overzicht, met bij ieder archief een link naar de lijst met archiefstukken: de inventaris.

Drie schoolarchiefjes

Drie kleine schoolarchieven werden er beschreven. De oudste van deze drie scholen is de bewaarschool in Warnsveld (archiefnr. 3043). Die school werd in 1857 opgericht. In 2018 verschijnt er een uitgebreid artikel over deze school in het tijdschrift Zutphen. Iets jonger is de Muziekschool in Zutphen (archiefnr. 0178) die van 1879 tot 1915 bestond. Het derde schoolarchief is die van de Prof. Kohnstammschool (archiefnr. 0197). De school met deze naam is een voortzetting van School F die in 1927 aan de David Evekinkstraat werd opgericht. Toen dat schoolgebouw na bijna 40 jaar niet meer voldeed, verhuisde de school naar de Isendoornstraat. Omdat het aantal leerlingen onder het wettelijk minimum daalde, moest de Kohnstammschool in 1992 de deuren sluiten.

Archieven uit Brummen

Uit de Brummense archievencollectie werden eveneens drie kleine archieven ontsloten. Van recente datum zijn de archieven van de Imkersvereniging Brummen (archiefnr. 2091) en de Buurtbusvereniging Hall-Tonden-Oeken-Voorstonden (archiefnr. 2092). Beide verenigingen zijn overigens nog springlevend!

Dat geldt niet voor de Louise-inrichting, rustoord voor “verarmde, deftige dames” (archiefnr. 2044). De aanleiding voor de stichting van dit tehuis is nogal bizar. Grondslag voor de financiering ervan was namelijk het nooit uitbetaalde losgeld voor de ontvoerde Marius Bogaardt. Deze jongen werd in 1880 in Den Haag ontvoerd en vermoord. De familie verhuisde vervolgens naar De Engelenburg in Brummen en stichtte daar de Louise-inrichting. Eerst werden daarvoor twee villa’s gevonden, maar vanaf 1894 werd een pand gebouwd aan de Burgemeester de Wijslaan (huidig huisnummer 8). Deze hele geschiedenis is in 2007 door Piet Willemsens beschreven in het boek Résidence Louise-Inrichting, voor verarmde deftige dames (1883-1976).

Mode en sport

Naast bovenstaande zes genoemde archieven werden ook nog de archieven van het Zutphense Modehuis Nuy (archiefnr. 0479) en van de Zutphense Korfbalvereniging Rapiditas (archiefnr. 0199) onder handen genomen. De bewerking van het archief Rapiditas zorgde voor aardige artikelen in de pers en voor veel leuke reacties. De geschiedenis van Modehuis Nuy – van 1864-2011 gevestigd in hartje Zutphen - hopen wij volgend jaar in het tijdschrift Oer te publiceren.

Nuygroot
 Foto Zeijlemaker: Modeshow bij en georganiseerd door Modehuis Nuy, september 1979 (Archief Modehuis Nuy (0199), inv.nr. 56)

Hoe zag je paspoortfoto er vroeger uit? In het laatste nummer van het tijdschrift Oer beantwoordt archivaris Etienne van den Hombergh deze vraag. De collectie paspoorten van Zutphen laat zien dat de regels voor foto's vroeger lang niet zo streng waren als tegenwoordig. Ook is er aandacht voor het archief van de Joodse slagerij Hamburg te Zutphen, dat door een oplettende burger bewaard is gebleven. De persoonlijke brieven van de familie Hamburg zijn inmiddels door enthousiaste vrijwilligers getranscribeerd.

Natuurlijk komen er nog veel meer onderwerpen aan bod. Waar kon je vroeger bijvoorbeeld lekker zwemmen? Wat is een "duiker" en waar vind je ze? Wat betekent het woord "betuu:n"? Nieuwsgierig geworden? Je vindt het antwoord in nummer 25 van Oer!

Oer is onder andere te koop bij het Regionaal Archief Zutphen en het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers. Of heeft u liever een abonnement?

Paspoorten2

Een inschrijving in een Zutphens register van afgegeven paspoorten (archiefnr. 0363)

Met veel mankracht werd het beeld van Sint-Joris donderdag 7 september over de drempel van het Regionaal Archief Zutphen en op zijn sokkel getild. Het zandstenen beeld is mogelijk afkomstig van het leprozenhuis de Worf aan de Warnsveldseweg, dat in 1572 door de graaf van Berg werd verwoest.

De sportgeschiedenis van Zutphen is een belangrijke bron rijker: het archief van korfbalvereniging Rapiditas is sinds kort toegankelijk en in te zien op de studiezaal. De inventaris van het archief is opgenomen in het archievenoverzicht en enkele foto's zijn al te zien in de beeldcollectie.

De afgelopen maanden hebben drie vrijwilligers hard gewerkt aan het indexeren van volkstellingen en het bevolkingsregister van Verwolde. Ze voerden ruim 5000 namen uit de periode 1826 tot en met 1854 in, zodat ze allemaal terug te vinden zijn in de Collectie Voorouders.

De afgelopen maanden is het archief van de gemeente Warnsveld over de jaren 1989 tot en met 2004 geïnventariseerd. Sinds vandaag staat de inventaris van dit archiefgedeelte online.

Contactgegevens

Spiegelstraat 13-17
7201 KA Zutphen
telefoon: 14 0575 (kengetal niet nodig)
e-mail: regionaalarchief@zutphen.nl

 

 

Openingstijden

Dinsdag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur.

Let op: Dinsdag 19 december is de studiezaal vanaf 13.00 uur gesloten.

Werkgebied

kaartje